PROFESYONEL DANIŞMANLAR BİRLİĞİ
Posts 1-2 of 2
-
Mahmut BAŞAR Group moderatorThe company name is only visible to registered members.Grup bülteni: SOSYAL GÜVENLİK KURUMU 5510 sayılı yasa
Mehmet KARADURMUŞ
Baş İş Müfettişi
Adana
0505 570 18 57
M_karadurmus@hotmail.com
Notlarımda gözden kaçan hatalar ve eksiklikler varsa bildirseniz memnun olacağım.
YENİ SİGORTA PRİM ÇEŞİTLERİ VE ORANLARI
A- Genel Prim Oranları ve Çeşitleri:
Sigorta Kolu İşveren Payı Sigortalı Payı Toplam Devlet Prim Desteği
1-Kısa Vadeli 1-6.5 --- 1-6,5 --
( İş kazası ve Mesl.Has.)
2-Uzun Vadeli 11 9 20 5’’
Mal.Yaşl.Ölüm
3-Genel Sağlık Sigor. 7,5 5 12,5
Toplam Prim 19,5-25 14 33,5-39 5
5510 Sayılı Kanunun 81.maddesine 5763 Sayılı Kanunun 24.maddesi ile ı fıkrası ile eklenen ‘’ %5’lik Devlet Prim Desteği,” 1.10.2008 tarihinden itibaren Uzun vadeli Mal. Yaşlılık Ölüm sigorta prim oranının, işveren payının(%11’in) 5 puanlık bölümü hazinece karşılanacaktır. (Aylık pirim ve hizmet belgelerinin süresinde verilmesi, prim ve idari para cezası ile gecikme cezası, gecikme zammı borcun bulunmaması, alt işverenlerde dahil, sigortasız işçi çalıştırmamak şartıyla) Burada ölçü işyeri olup, işverenlik değildir. Bir işverenin birden çok işyeri varsa, her işyeri kendi arasında değerlendirilerek %5 lik pirim indiriminden yararlanacaktır.
5510 Sayılı Kanunun 4.maddesinin 1. fıkrasının a bendinde sayılan eski 506 Sayılı Kanuna tabi olan sigortalar ile aynı maddenin b bendinde sayılan eski 1479 sayılı Bağkur Kanunu kapsamında sigortalı olanlar yukarıdaki kısa ve uzun vadeli sigorta primleri ile Genel Sağlık Sigortası primlerine tabidir. 4.b kapsamında sigortalı olanlar belirtilen primlerin tamamını kendileri belirleyecekleri asgari ve azami kazanç üzerinden ödeyeceklerdir. 5510 sayılı Kanunun 4/b kapsamında olanlar 31.12.2008 tarihine kadar ödemek isteyecekleri kazanç miktarını bildireceklerdir. Aksi halde beyanda bulununcaya kadar daha önce ödemiş oldukları gelir basamaklarına karşılık gelen tutarlar üzerinden prim ödeyeceklerdir. Bu primler hiçbir suretle, 82.maddede belirtilen asgari günlük kazançtan az olmayacaktır.(5510 S.Kan.Geçici15.madde)
506 Sayılı Kanunda yer alan %1’lik analık sigortası primi kaldırılarak %12.5’ lık Genel Sağlık Sigortası primi içerisinde değerlendirilmiştir.
4/b kapsamında sigortalılar(eski Bağkurlular ) aynı zamanda işveren konumunda ise, prime esas kazanç miktarı, çalıştırdığı işçiye ödediği en yüksek ücretten düşük olmayacaktır. 5510 Sayılı Kanunun 52.maddesinin ikinci fıkrasına göre, 4/1-b kapsamında olan sigortalılar kendilerine ait veya ortağı oldukları işyerlerinden dolayı 4/1-a kapsamında sigortalı gösterilmeleri mümkün bulunmamaktadır. Ancak; 01.10.2008 tarihinden önce başlayan ve 4/1-a kapsamında sigortalığı devam edenlerin durumlarında bir değişiklik oluncaya(Kesintiye uğrayıncaya) kadar mevcut durumlarını muhafaza edeceklerdir. (Sigortalı sayılanlar, sayılmayanlar, sigortalığın başlangıcı, kuruma bildirilmesi ve sona ermesi hakkındaki Tebliğ:V/9.m)
4/1-c kapsamında sigortalı olanlardan(Memurlardan) yukarıdaki kısa vadeli iş kazası ve meslek hastalığı primi(%1-6.5) kesilmeyecek, Diğer Uzun vadeli Malüllük, ihtiyarlık ve ölüm sigorta primi ile Genel Sağlık Sigortası primi kesilecektir.
B-İsteğe Bağlı Sigortalı Prim oranı;
İsteği bağlı sigortalının toplam prim oranı %32 olup, bunun %20 Mal. Yaş. Ölüm, %12’i Genel Sağlık Sigortası primidir. İsteğe bağlı sigortalı, bakmakla mükellef konumunda olsa bile, genel sağlık sigortasını ödemek zorundadır.(eş ve çocuklar) 5510/52.mad.
C-Hizmet Borçlanması Prim Oranı:
c.1-Yurt İçi çalışmaların borçlanılması:
Hizmet borçlanması yapacak sigortalıların ödeyeceği prim oranı toplam %32 olup, prime esas günlük alt ve üst sınırları arasında olmak üzere talep sahibi tarafından belirlenecektir. Hizmet borçlanması prim borcunun tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekmektedir.(5510/41.m) Borçlanılan süre sigortalılık tarihinden önceki bir devreye ilişkin ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan süre kadar geriye gidecektir. Örn. Sigortalılık öncesine ait, askerlik süresinin, avukatlık staj süresinin, doktora öğrenciliği ile hekimlerin fahri asistanlık sürelerinin borçlanılması halinde, sigorta başlangıç tarihi, borçlanılan süre kadar geriye gider. Kadın işçilerin işçilik ve sigortalılıklarının başlamadığı(ücretsiz izin ve doğum istirahati alınmayan) tarihten önce gerçekleşen doğum sürelerini borçlanmaları söz konusu olmadığından, sigorta başlangıcının geriye kaydırılması da mümkün bulunmamaktadır. (5510/41.madde)
Not: Uzun ve Kısa vadeli sigorta kapsamında olan zorunlu sigortalıların genel sağlık sigorta prim oranı toplam %12,5 dır.(5510/81.m)
c.2-Yurt dışı çalışmaların borçlanılması:
5510 Sayılı Kanunun Çerçeve 79.maddesiyle değişik 3201 Sayılı Kanunun 4.maddesi gereğince,Yurt dışında geçen hizmetlerin borçlanmasında her gün için ödenmesi gereken döviz uygulamasından vazgeçilerek, 1.10.2008 tarihinden itibaren, Talep tarihinde geçerli olan en düşük ve en yüksek kazanç miktarı arasından borçlanma seçimi yapılarak, %32 oranında borçlanma priminin ödenmesi uygulaması getirilmiştir. Yurt dışında çalışan T.C. vatandaşları sigortalı olunan süreleri ile bu süreler içinde ve sonrasında geçirdikleri işsizlik sigorta sürelerinin(birer yılı aşmayan işsizlik süreleri) tamamını, Eşleri ise; Yurt dışında evde geçen sürelerini belgelemek suretiyle borçlanabilecektir.(Bu borçlanma hakkı Türkiye’de ikamet eden ev hanımlarına tanınmamıştır.)
D- Emekli(çalışanların) Sigortalıların Destek Pirim Oranı:
a-5510 Sayılı Kanuna göre, 4/1-a kapsamında hizmet akdi ile çalışan Sigortalıların destek pirimi %30 olup, Bunun 1/4 işçi, 3/4’ü işveren payıdır. Bu prim oranına ayrıca yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı ağırlığına göre 1-6,5 iş kazası ve meslek hastalığı primi ilave edilecektir.(5510 S.Kanun: geçici 14.madde)
b- 5510 Sayılı Kanuna göre 4/1-b kapsamında olan eski Bağkurlular için almakta oldukları emekli aylıklarının %15 destek primi olarak kesilir. Bu kesinti, 2008 yılında %12, müteakip yıllarda %1 artırılarak, azami %15 olacak şekilde alınacaktır.(5510/30. ve geçici 14. m)
c-5510 Sayılı Kanunun 4/1-c göre (Devlet memuru olarak) istihdam edilecek olan emeklilerle ilgili 5510 sayılı kanunda destek primi kesileceği hususunda bir hüküm bulunmamaktadır. Çünkü; 5335 Sayılı Kanunun 30.maddesi ile her hangi bir sosyal güvenlik kurumundan emekli maaşı alanların kamu kurumlarında emekli maaşları kesilmeden çalışmaları yasaklanmıştır. ‘’ MADDE 30. — Cumhurbaşkanı tarafından atananlar, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek kararnameyle atanan veya görevlendirilenler, Türkiye Büyük Millet Meclisince yapılan seçimler sonucunda görev verilenler ile yükseköğretim kurumlarının öğretim üyeliklerine yapılacak atamalar hariç olmak üzere, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar, genel bütçeye dahil dairelerin, katma bütçeli idarelerin, döner sermayelerin, kefalet sandıklarının, sosyal güvenlik kurumlarının ve bütçeden yardım alan kuruluşların kadrolarına açıktan atanamazlar. Diğer kanunların bu fıkraya aykırı hükümleri uygulanmaz.
Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar.
Diğer kanunların emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken emeklilik veya yaşlılık aylıkları ve/veya diğer tazminatları kesilmeksizin atanmaya, çalıştırılmaya veya görevlendirilmeye izin veren hükümleri ile 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun ek 11 inci maddesine göre 1.1.2005 tarihinden önce alınmış Bakanlar Kurulu kararları uygulanmaz .’’(24.04.2005 de kabul edilen)
E-YURT DIŞINDA ÇALIŞAN VATANDAŞLARIN SOSYAL GÜVENLİĞİ:
E.1- Sosyal Güvenlik Sözleşmesi Olan Ülkelerde Çalışan vatandaşlarımızın:
Türkiye Cumhuriyet Hükümeti ile, Sosyal Güvenlik Sözleşmesi imzalan ve halen yürürlükte bulunan 21 ülkede çalışmakta olan T.C vatandaşlarının sosyal güvenlikleri, iki ülke arasında imzalan sosyal güvenlik sözleşmesindeki esaslar ve hükümlere göre yerine getirilmektedir. Türkiye’de de yurt dışı hizmet sürelerini borçlanarak 3201 ve 5510 Sayılı Kanuna göre emekli olmaları mümkündür.
E-2- Sosyal Güvenlik Anlaşması olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce gönderilen işçilerin Primleri: ücretlerinden, 5510 sayılı Kanunun 5.maddesinin g fıkrasına göre 1.10.2008 tarihinden sonra %12,5 Genel Sağlık Sigortası ile, %1-6,5 iş kazası ve meslek hastalığı primi kesilecektir. Bu sigortalılar isterlerse İsteğe bağlı sigortalı olarak uzun vadeli sigorta primlerini ödeyeceklerdir.(Türkiye’de oturma şartı aranmaksızın) Bu durumda ayrıca genel sağlık sigorta primi kesilmeyecektir.(İş. Yönt.:94.madde) Sadece kısa vadeli iş kazası ve meslek hastalığı primi işverence yatırılacaktır.
E.3- Türkiye’de kurulu bir işyerinde çalışmakta olan işçilerin yurt dışına geçici görevli olarak gönderilmesi halinde, sigortalı işçinin 5510 Sayılı Kanundan yararlanmaları bir kesintiyi uğramaksızın aynen devam edecektir.(5510/10.m)
F-Sadece Genel Sağlık Sigortasına tabi olanların sigorta primi %12 dir.(5510/81-f.)
f.a- Bir kişinin yaşadığı aile içindeki fert başına düşen Aylık Geliri Asgari ücretin(666)’in 1/3’ünden azsa bu genel sağlık sigortalısının sigorta primini devlet ödeyecektir(Bakmakla mükellef kişi konumunda değilse)
f.b-Aylık gelirleri Asgari ücretin 1/3’ü ile Asgari ücret seviyesinde olanların ödeyeceği sigorta pirimi; Asgari ücretin 1/3’ünün %12 sidir. Yani 26,64.YTL aylıktır.
f.c-Aylık geliri Asgari ücret ile Asgari ücretin iki katı olanların ödeyeceği sigorta primi asgari ücretin %12’si kadar, yani:79,92.YTL. dir.
f.e-Aylık geliri asgari ücretin iki katından fazla ise, kazanç alt sınırının iki katının %12’dir. Yani 159,84.YTL genel sağlık sigortası ödenecektir.(5510-81.m, f. Fık.ve Geçici 12.madde)
H-GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİKTEN YARARLANMA ŞARTLARI:(5510/18)
a-4/1-a kapsamındaki sigortalı olanlar, İş Kazası ve meslek hastalığı sebebiyle, geçici iş göremezlik ödeneğinden sigortalı işçinin ödediği pirim sayısı dikkate alınmaksızın yararlanırlar. Ayakta yapılan tedavi süresi için 2/3 oranında, yatarak tedavi süresi için 1/2 nispetinde iş göremezlik ödeneğinden yararlanırlar.
Sigortalının Hastalığı halinde, iş göremezlik ödeneğinin başladığı tarihten önceki bir yıllık dönemde 90 gün kısa vadeli sigorta pirimi ödemişse, 3.günden itibaren iş göremezlik ödeneği yukarıdaki ölçülerde ödenir. Analık halinde ise;ilk günden başlamak üzere her gün için iş göremezlik ödenir.
b- 4/1-b kapsamında sigortalı olanlara da 5510 sayılı Kanunla geçici iş göremezlik ödeneği ödenmesi imkanı getirilmiştir. 4/1-b kapsamında sigortalı olanlara iş kazası ve meslek hastalığı yada analık halinde her türlü prim borçlarının olmaması ve yatarak tedavinin yapılması(analık hali hariç) ve yada yatarak tedaviden sonra rapor istirahat süresi içinde olmak şartıyla, iş göremezlik ödeneği yukarıdaki ölçülerde tüm süreler için ödenir. Analık halinde sigortalı ananın doğumdan önceki bir yılık dönemde en az 90 günlük kısa vadeli sigortalı primin bildirilmiş olması yeterlidir.
4/1-b kapsamında sigortalı olanlara hastalık halinde iş göremezlik ödeneği verilmemektedir.
c- 4/1-c kapsamında sigortalı olanlara iş göremezlik ödeneği verilmez. Devlet memurlar maaşlarını raporlu oldukları sürede de almaya devam ederler.
I-SAĞLIK YARDIMLARINDAN YARARLANMA ŞARTLARI:(5510/67.M)
1-Çalışırken(Sigortalığın sürdüğü devrede) Sigortalının Sağlık yardımlarından yararlanması:
1.a-İş kazasına ve meslek hastalığına uğrayanlar, 18 yaşını doldurmamış kişiler, Tıbben başkasının bakımına muhtaç olan kişiler, Bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıklara uğrayan kişiler, bağımlığını önleme sağlık hizmeti alan kişiler, analık hali olan kişilerin ayakta ve yatarak bakım, muayene, tetkik gibi her türlü sağlık hizmetinden, bildirilen veya ödenen prime gün sayısına bakılmaksızın sağlık yardımlarından yararlanırlar
1.b- 4/1-a-b-c kapsamında sigortalı olanlarla bunların bakmakla mükellef kişilerinin, sağlık kuruluşuna başvurdukları tarihten bir yıl önceki devrede 30 gün genel sağlık sigortası primi gün sayısının olması halinde sağlık yardımlarından yararlanırlar. Ayrıca, İsteğe bağlı olanların hiç prim borcunun olmaması, 4/b kapsamındaki sigortalılarında 60 günden fazla prim borçlarının olmama şartı aranacaktır.( 5510/67-a fk.)
Kısmı süreli iş sözleşmesi ile yada, çağrı üzerine çalışma iş sözleşmesi ile, bir aylık sürede eksik genel sağlık sigorta primleri olan sigortalıların, çalışmadığı eksik günlerine ilişkin genel sağlık sigorta primlerini 30 günü tamamlamaları zorunlu olduğundan, bu zorunluluğu yerine getirmeyen partime(kısmı süreli) iş sözleşmesi ile haftanın belirli günlerinde yada saatlerin de çalışan işçilere ücretsiz sağlık hizmeti verilmemektedir. Bu kişiler öğrenci olsalar bile(18yışından küçük öğrenciler hariç), genel sağlık sigorta yardımından yararlandırılmamaktadır. Bu öğrenciler daha önce anne veya babalarından dolayı bakmakla mükellef kişi olsalar bile, 4/a kapsamında çalıştıkları için kendilerinin sigortalı olmaları nedeniyle, çalışmalarına son vermedikleri ve SGK. İl müdürlüğüne müracaatta bulunmadıkları sürece genel sağlık sigortasından faydalanmalarına izin verilmemektedir.
2-İşten Ayrılanların Genel sağlık sigorta yardımlarından faydalanması:
İşten ayrılan(sigortalığı sona eren) sigortalılar, işten ayrıldıkların günden itibaren 10 gün süre ile prim gün sayısını bakılmaksızın, sağlık hizmetlerinden yararlanırlar.(5510/61-f.madde) 10günden sonra sağlık yardımından yararlanmaları, Sigortalıklarını yitirdikleri tarihten geriye doğru 1 yıllık dönemde 90 gün Genel Sağlık Sigorta primleri varsa, 90 gün süre ile sağlık yardımından yararlanırlar.
İ-BAKMAKLA MÜKELLEF KİŞİ OLANLARIN SAĞLIK YARDIMINDAN YARARLANMASI:
5510 Sayılı Kanunun 2.maddesinin10.alt bendinde bakmakla yükümlü olduğu kişi tanımına giren, Kişiler, Anne, baba veya eşlerinin zorunlu sigortalıklarından dolayı genel sağlık sigortalısı sayılırlar, bunlar için ayrıca bir tescile gerek bulunmamaktadır.(5510/60/f- geçici madde:12. prağ.8)
01.10.2008 tarihine kadar bakmakla mükellef kişi olmaları nedeniyle sigorta yardımlarından yararlananlar, durumlarında bir değişiklik olmadığı sürece bu haktan yararlanmaya aynen devam ederler.(5510/geçici:12.md). 01.10.2008 tarihinden itibaren durumlarında meydana gelen değişiklik sebebiyle, bakmakla mükellef kişi niteliğini kayıp edenler, sağlık yardımları yönünden bir daha bakmakla mükellef kişi konumunda olamazlar. Genel Sağlık Sigortası genel hükümlerine göre sağlık yardımından prim ödeyerek veya prim ödemeyerek yararlanırlar. Örneğin, öğrenimini ve 18 yaşını bitiren erkek çocuk, bakmakla mükellef kişi konumundan düşecektir. Çalışmasına ve gelir durumuna göre genel sağlık sigortasıyla ilişkilendirilecektir. Bu kişinin aylık geliri cari asgari ücret olan 666.YTL nin 1/3”inden yani 222.YTL den azsa genel sağlık sigorta pirimi devletçe ödenecektir.
Bakmakla mükellef konumunda olan ve anne veya babalarından dolayı genel sağlık sigortasından faydalanan kız çocukları, evlenene ve bir işe girene kadar sağlık yardımlarından yararlanmaya devam edeceklerdir.
H-YEŞİL KARTLILARIN GENEL SAĞLIK SİGORTASI:
Yeşil kartlıların sağlık yardımlarından ücretsiz yararlanması 2 yıl süre ile devam edecektir. İki yılın sonunda yapılacak gelir test tespiti sonucunda, pirim yatırma durumları belirlenecektir.
K-ANONİM ŞİRKET KURUCU ORTAKLARININ SİGORTALIĞI:
1479 Sayılı Bağkur Kanununa göre Anonim Şirket kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyelerinin bağkurlu olması gerekirken, 5510 Sayılı Kanunun 4/b-3 alt bendine göre sadece Anonim Şirket yönetim kurulu üyelerinin 4/1-b kapsamında sigortalı olacakları hüküm altına alınmıştır.
Kurucu ortak olarak Bağkurlu olan sigortalıların, 1.10.2008 tarihinden itibaren 6 ay içinde, 4/1-b kapsamında pirimi ödemek istediklerini kuruma bildirmeleri halinde mevcut sigortalıkları devam edecektir. Aksi halde sigortalılıkları iptal edilecektir.(5510/8.geçici mad)
L-ÖZÜRLÜ, ESKİ HÜKÜMLÜ VE TERÖR MAĞDURU İSTİHDAMI:
50 ve daha fazla işçi çalıştırılan özel kesim işyerlerinde 01.07.2008 tarihinden itibaren, 4857 Sayılı Kanunun 5763 Sayılı Kanunla değişik 30.maddesine göre eski hükümlü ve terör mağduru istihdam zorunluluğu bulunmamaktadır. %3 Özürlü çalıştırma zorunluluğu devam etmektedir. Özürlülerin uzun vadeli sigorta priminin tamamı(%11’i) hazinece ödenecektir.
M-MALÜLÜKTEN YARARLANMA:
Çalışma gücünün %60 yitirdiğini sağlık raporu ile tevsik eden ve 10 yıldan beri sigortalı olan, 1800 gün Malullük. Yaşlık Ölüm sigorta prim ödeyen sigortalıya emekli maaşı bağlanır.(5510/25-26.m.) 1.10.2008 tarihinden önce çalışma gücünün 2/3’ünün kayıp edilmesi gerekmekte idi.(işe girişte %60 işgücü kaybının olmaması şartıyla)
İş kazası veya meslek hastalığı sonucunda çalışma gücünün %60’ını kayıp eden sigortalılara prim gün sayısı ve sigortalılık süresine bakılmaksızın malüllük maaşı bağlanır.
İş kazası sonucu çalışma gücünün %10’u ile %59’unu kayıp edenlere sürekli iş göremezlik veriler.(5510/18.m)
N-İŞSİZLİK ÖDENEĞİ ALANLARIN GENEL SAĞLIK SİGORTASI: İşkur’dan işsizlik maaşı olan kişilerin, bu süre zarfında genel sağlık sigortası primleri İşkur Genel müdürlüğünce ödenecektir.
O- ÖLÜM AYLIĞINA HAK KAZANMA:
1- 4/1-a kapsamında olan sigortalıların 1800 gün malüllük Yaş. Ölüm pirimi ödemeleri, yada; 5 yıldan beri sigortalı (borçlanma süreleri hariç)olmak, toplam 900 gün mal.Yaş. ölüm primi ödenmek şartıyla ölüm aylığı bağlanır.(5510/32.madde)
2-4/1-b kapsamında olan sigortalıların 1800 gün malüllük yaşlılık ve ölüm primleri ödemeleri halinde ölüm aylığı bağlanır.
3-4/1-c kapsamında olan devlet memurlarının 1800 gün sigorta primlerinin olması gerekmektedir.
4-4/1-a kapsamında olanlardan iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte çalışma gücünün %50 sini kayıp etmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alan sigortalının ölümü halinde, prim gün sayısına ve ölüm nedenine bakılmaksızın eş ve çocuklarına ölüm aylığı bağlanır.
Meslekte çalışma gücünün %50 sinden azını kayıp etmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alanların ölümü halinde ise, ölümle iş kazası ve meslek hastalığı arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
Ö-ÇALIŞILMAYAN SÜRENİN(Günlerin) GENEL SAĞLIK SİGORTA PRİMİ:
4857 Sayılı İş Kanununa göre işçilere ücret bir iş karşılığında(çalışılan günler) veya çalışılmış gibi sayılan(hafta ve genel tatil,yıllık izin gibi) süreler için ödenmektedir. İşverence 4/1-a kapsamında sigortalı olanlara çalışılmayan sürelerde ücret ödenmesi yapılmadığından 5510 sayılı Kanunun 80 ve 81.maddelerine göre sigorta priminin de kesilmesi ve ödenmesi söz konusu olmayacaktır.
ö.1-Ücretsiz İzin Sürelerinin sigorta primi:
4/1-a kapsamında olanlara verilen süreli ve süresiz ücretsiz izin süreleri, taraflara karşılıklı yükümlülük doğuran(iş görme, ücret ödeme) iş sözleşmesinin askıya alınması nedeniyle, işverence her hangi bir ücret ödeme ve sigorta primi ödeme zorunluluğu bulunmamaktadır.. Kamu idaresine ait işyerlerinde çalıştırılan sigortalıların iş sözleşmelerinin askıda olduğu sürelere ait Genel Sağlık Sigortası primleri alt kazanç miktarı üzerinden kamu idaresince ödenmesi gerekmektedir.(5510/88.m)
ö.2-Devamsızlık nedeniyle Aylık eksik gün bildirimi:
İşçilerin izinsiz ve mazeretsiz olduğu günler için işverence bir ücret ödenmemesi nedeniyle eksik gün bildirimi belgeleri ile kurumu yapılmış ve kurumca bu husus kabul edilmişse, Eksik günlerin genel sağlık sigorta priminin yatırılması gerekmemektedir. 5510 Sayılı Kanunun 88.maddesine göre Genel Sağlık Sigortası primlerinin 30 güne tamamlanması zorunludur. 4857 Sayılı Kanunun 13 ve 14.maddesine göre istihdam edilenlerle ilgilidir.(5510/80.m)
ö.3-Kısmı Süreli iş sözleşmesi ile çalışanların sigorta primleri:
Kısmı süreli iş sözleşmesi ile, yada çağrı üzerine haftanın belirli günlerinde veya saatlerinde çalışan işçilerin ücreti ile, zorunlu sigorta primleri, çalışma süreleri ile orantılı bir şekilde işverence ödenmektedir. Çalışılmayan sürelerin genel sağlık sigorta primleri 5510/60.maddesinin birinci fıkrasının c bendinin 1 numaralı alt bendindeki esaslara göre işçi veya devlet tarafından yatırılmak suretiyle 30 günü tamamlanması zorunludur.(5510/88.m).Bu şekilde çalışanlar isterlerse eksik günlerini 5510/50.maddeye göre isteğe bağlı olarak uzun vadeli ve genel sağlık sigortası primlerinin yatıracakları gibi, Sadece %12 lik Genel Sağlık Sigorta primini yatırmaları mümkündür.
Kamuya ait işyerinde çalışırken, iş sözleşmesi askıya alınan sigortalıların, askı süresindeki genel sağlık sigorta primleri devletçe ödenmektedir.
P-Tarım işlerinde kendi adına çalışanlarla Evlerde El Sanatları ile Uğraşan Kadınların Sigorta Primi:
5510 Sayılı Kanunun geçici 16.maddesine göre, Bir işverene bağlı olmaksızın, tarım işlerinde çalışan 4/b kapsamında sigortalıların(2926 S.Kanuna tabi olanlar) primleri alt kazancın 15günlük tutarı üzerinden ödenecektir. Bu 15 günlük süreye, müteakip her yıl için birer gün ilave edilmek ve 30 günü aşmamak üzere prim ödenecektir. Prim gün sayısı ise her ay için 30 gün olarak sayılacaktır.
01.10.2008 tarihinde önce evde kendi adına el sanatları ile sürekli ve kazanç getirici nitelikte uğraşan ve gelir vergisinden muaf olan Kadınların aynı faaliyetleri 01.10.2008 tarihinden sonrada sürdürmeleri halinde; Prime esas günlük kazanç alt sınırının 15 katı üzerinden başlanarak, müteakip yıllarda bir puan artırılmak suretiyle 4/b kapsamında prim yatıracaklar, fakat 30 gün prim yatırmış gibi değerlendirilecektir.(5510’nun 5763 sayılı Kanunla değişik geçici 16.md, Yönt:geçici:3.m)
2925 Sayılı Kanun Kapsamında tarımda süreksiz sigortalı olarak çalışanlar 4/b kapsamında sigortalı olarak çalışmaya devam ettikleri taktirde, her ay için 15 gün üzerinden İsteğe bağlı sigorta pirimi olan %32 nispetinde ödeme yapacaklar, Bu işçilerin 15 günlük prim ödemeleri 30 gün sayılmayacağı gibi, bu sigortalık halinden çıkmaları halinde tekrar 2925 Kanun kapsamında çalışmaları mümkün bulunmamaktadır.
R-Ücretlerin Banka Kanalıyla ödenmesi:
4857 Sayılı Kanunun 32.maddesine dayanılarak çıkarılmış olan Ücret, Prim İkramiye ve Bu Nitelikteki Her Türlü İstihkakın Bankalar Aracılığıyla Ödenmesine Dair Yönetmeliğin 10.maddesine göre, 10 ve daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde ücret ve ücret dışı ek ödemelerin net tutarının 01.01.2009 tarihinden itibaren Bankalar aracılığı ile ödenmesi gerekmektedir.
Bankaya yatırılacak ücret ve ücret dışı istihkaktan ücret bordrosunda gösterilmesi gereken sigorta primine ve gelir vergisine tabi ücretlerin algılanması, istihkak niteliğinde olmayan, çalışılmadan veya hak edilmeden verilen avanslar ile gider karşılığı ödenen, telefon, harcırah, otel, vasıta, lojman parası, aynı yardımlar, çalışma süresi ile ilişkilendirilmeden yapılan ödemeler, gibi gider belgesi karşılığı yapılan ödemelerin banka kanalıyla ödenmesi zorunluluğu bulunmadığı görüşündeyim. Burada değerlendirme yapılırken, işçinin yararı, kurumun ve devletin vergi veya prim kaybı olup olmadığı noktalarına bakılması uygun olacaktır. Aksi bir uygulama zorlama ile işçi ücretleri istihkak kavramının kapsamını genişletmek olacaktır.
S-İşten Ayrılan Sigortalıların Kuruma Bildirilmesi ve İşçilerin Nakli:
4/a-c Kapsamında sigortalı olanların İşten ayrılmalarından itibaren 10 gün içerisinde SGK il müdürlüğüne bildirilmesi gerekmektedir. Şayet, müteakip ayın 23’üne kadar verilmesi gereken aylık sigortalı prim bildirgesi 10 günlük sürede verilmişse ayrıca, işten ayrılma bildirgesinin bildirilmesine gerek bulunmamaktadır.
5510 Sayılı Kanunda, işten ayrılma bildiriminin sigortalığı son bulan işçilerle, yani iş sözleşmesi sona eren işçilerle ilgili olup, sigortalılığı sona ermeyen Ücretsiz izin verme, başka bir işyerine nakledilme, Grev ve lokavt nedeniyle çalışmama gibi, hallerde işten ayrılma bildirgesi verilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. Aynı işverenin, kurumda tescilli başka bir işyerine işçilerin nakillerinin yapılması durumunda, işten ayrılma belgesinin verileceğine dair bir hüküm5510 sayılı kanunda ve yönetmelikte bulunmamaktadır. Sadece 4/1-c kapsamında sigortalı olanların, kurum değiştirmesi veya nakillerinin yapılması durumunda sigortalılarla ilgili işten ayrılma belgesinin Kurum Müdürlüğüne verileceği 5510/9.maddede ve S.S. İşlemler Yön:26. maddesinde belirtilmiştir.
Aynı işverenin başka bir işyerine nakli yapılan 4/1-a kapsamında sigortalının, tescilli yeni işyerinde çalışmaya başlamadan önce kurumu ilk işe Giriş Sigorta bildirgesi verilmesi gerekmemektedir. İşçinin aynı işverenliğe bağlı yeni işyerinde işe başladıktan sonrada(Ayın sonuna kadar) işe Giriş(Tekrar) Sigorta bildirgesinin verilmesi durumunda bildirge kanuni süresinde verilmiş sayılacaktır.(Sos.Sig.İşlemler Yönetmeliği:9.madde, 3.bend, ç fıkrası, Madde:26.)
Ş- Aylık sigorta ve hizmet bildirgesi verme ve Prim Ödeme zamanı:
Ş.a-Çalışmakta Olan Sigortalıların :
Çalışmakta olan sigortalı işçilerin aylık sigorta ve hizmet belgelerinin müteakip ayın 23.gününe kadar. Sigorta primlerinin ise müteakip ayın sonuna kadar Kuruma ödenmesi gerekmektedir.
Ücretlerin ilgili olduğu ayın, ücret dışı ödemelerin ise, öncelikle ödemenin yapıldığı ayın ücret bordrosunda ve aylık sigorta ve hizmet bildirgesinde gösterilmesi gerekmektedir.
Ş.b İş sözleşmesinin askıda olduğu veya hizmet akdinin feshinden sonra yapılan ücret ve ücret dışı ödemelerin sigorta primini bildirme ve ödeme zamanı:
Hizmet akdinin feshinden sonran yapılacak ücret veya ücret dışı ödemelerin sigorta primlerinin bildirilen ve çalışılan en son ayın kazançlar toplamına ilave edilmek suretiyle ek sigortalı prim ve hizmet bildirgesinin verilmesi gerekmektedir.
Not:01.10.2008 tarihine kadar iş sözleşmesinin yürürlükte olmadığı dönemde ödenen ikramiye gibi ücret dışı ödemeler. Sigorta primine tabi değildi.
Sigortalının iş göremezlik rapor istirahat süresi bir aydan fazla ise, rapor bitiminden itibaren bir ay içerisinde ek prim bildirgesinin verilmesi gerekmektedir. Rapor süresi bir aydan azsa ücret ödemeleri ilgili ayların normal aylık bildirim zamanlarında ve bildirgelerinde gösterilmesi gerekmektedir.
Tolu iş sözleşmesi imzalanması nedeniyle ödenmesi öngörülen ücretler ilgi ayların kazanç tutarlarına ilave edilerek, ücret dışı ödemeler iş sözleşmesinin askı dönemine ilişkin ise; en son ayın kazanç tutarına eklenmek üzere, müteakip ayın 23.üne kadar ek bildirgesin verilmesi, Primlerinin de müteakip ayın sonuna kadar yatırılması gerekmektedir. (5510/80.madde, Yönt:109.mad)
Yargı kararlarına göre ücret dışı ödemelere hükmedilmesi durumunda; mahkeme kararının kesinleştiği tarihi takip eden ayın 23 üne(kamuda 7 sine) kadar bildirge ve ayın sonuna kadar prim ödemesi yapılır.
İdari karar veya denetim sonucunda ücret dışı bir ödeme yapılacaksa, ödemenin yapıldığı ayın bildirgesinde gösterilecektir. Sigortalının iş sözleşmesi devam etmiyorsa prim yatırılan en son ayın kazanç tutarına ilave edilmek üzere. Kararın kesinleştiği veya bildirildiği ayı takip eden ayın 23 üne kadar bildirge verilecek ve primler müteakip ayın sonuna kadar ödenecektir.
Sigortalıların çeşitli nedenlerle çalışmasının bulunmadığı(Ücretsiz izin, istirahat gibi) ve ücret ödenmediği aylarda prime esas kazanca dahil olacak nitelikte ücret dışında bir ödeme yapılması halinde, Ücret dışındaki bu ödemeler, ödemenin yapıldığı ayda sigortalının prim ödeme gün sayısının bulunmaması nedeniyle ödemenin yapıldığı tarihi takip eden iki ayı geçmemek üzere ilgili ayların prime esas kazancına dahil edilecektir. Ancak ödemenin yapıldığı tarihi takip eden iki ayda da ücret ödemesine hak kazanılmadığı durumlarda, ücret dışındaki bu ödemeler prime esas kazanca dahil edilemeyecektir.(5510 Sayılı Kanunun 4.maddesinin birinci fıkrasının a ve b bendleri kapsamındaki sigortalılar ile sadece genel sağlık sigortasını tabi sigortalıların prime esas tutulacak kazançlarına dair tebliğ:2.1.5.mad. 3.praf.)
5510 sayılı Kanun 80.madde:
d) Ücretler hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulur. Diğer ödemeler ise öncelikle ödendiği ayın kazancına dahil edilir ve ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı, ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilâve edilir. Toplu iş sözleşmelerine tabi işyerleri işverenlerince veya kamu idareleri veya yargı mercilerince verilen kararlara istinaden, sonradan ödenen ücret dışındaki ödemelerin hizmet akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenmesi durumunda, 82 nci madde hükmü de nazara alınmak suretiyle prime esas kazancın tabi olduğu en son ayın kazancına dahil edilir. Bu durumlarda sigorta primlerinin, yukarıda belirtilen mercilerin kararlarının kesinleşme tarihini izleyen ayın sonuna kadar ödenmesi halinde, gecikme cezası ve gecikme zammı alınmaz ve 102 nci madde hükümleri uygulanmaz.
SGK İşlemler Yönetmeliği Madde:105
Sigorta primlerinin ödenme süresi ve erken ödeme
MADDE 115 – (1) Kanunda belirtilen sigorta primleri, Kurumca çıkarılacak tebliğde belirtilecek süre içinde Kuruma ödenir.
(2) Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışanların primleri aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edilir.
(3) Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (e) bentleri gereğince genel sağlık sigortalılarının sigorta primleri ilgisine göre kamu idareleri ve Türkiye İş Kurumu tarafından; aynı maddenin (d) ve (g) bentlerine göre genel sağlık sigortalısı olanların sigorta primleri ise kendilerince, Kurumca çıkarılacak tebliğde belirtilecek süre içinde ödenir. Türkiye İş Kurumu tarafından Kuruma ödenmesi gereken primlerin anılan Kuruma aktarılacak olan işsizlik sigortası priminden mahsup edilmesine ilişkin esaslar iki kurum arasında yapılacak protokolle düzenlenir.
(4) Cari aya ilişkin prim borçlarının katma değer vergisi alacağından mahsup suretiyle ödenmek istenilmesi hâlinde, Kurumca çıkarılan tebliğde belirtilecek ödeme sürelerinin bitim tarihinden itibaren on beş gün içinde yapılan mahsuplar süresi içinde yapılmış sayılır.
(5) Kurum, işverenlerin her türlü borçlarını, varsa kendilerine yapacağı ödemelerden mahsup etmeye yetkilidir.
(6) Sigorta primleri, Kurumca çıkarılacak tebliğde belirtilecek süreler dışında ödenmekle birlikte;
a) 2822 sayılı Kanuna göre toplu iş sözleşmesi akdedilen işyerlerinden dolayı toplu iş sözleşmesine istinaden geriye yönelik olarak ödenen ücretlere ilişkin sigorta priminin, toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihten,
b) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve toplu iş sözleşmesi dışında kalan sigortalı personel ile, toplu iş sözleşmesine tabi olmakla beraber sendikalara üye olmamaları sebebiyle özel sektöre ait işyerlerinde sözleşme kapsamında bulunmayan personele yapılan geriye dönük ücret artışlarına ilişkin kararların alındığı tarihlerden,
c) Ücretleri Maliye Bakanlığının vizesine tabi olması sebebiyle ödenmesine sonradan karar verilen kamu sektöründe görevli sigortalı personel için vizenin gecikmesine bağlı olarak yasal süresi dışında verilmek zorunda kalınan ek prim belgelerine ilişkin sigorta primlerinin, vize işleminin gerçekleştiğine ilişkin yazının ilgili kuruluşa intikal tarihinden,
ç) Bir aydan fazla istirahat alan sigortalılara Kurumca ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin yanı sıra işverenlerince toplu iş sözleşmesine dayanılarak istirahatlı bulunulan süre için ücret ödenmesi hâlinde istirahat süresinin sona erdiği tarihten,
d) Operasyonlara katılmak amacıyla görev yerleri değiştirilen askerî birliklerin bu durumunu belgelemeleri kaydıyla yasal süresi dışında vermiş oldukları prim belgelerine ilişkin sigorta primlerinin belgenin verildiği tarihten,
e) 4857 sayılı İş Kanununun 21 inci maddesine istinaden iş mahkemelerince veya özel hakem tarafından verilen kararlar uyarınca, göreve iadesine karar verilen sigortalı için, kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının, sigortalıya tebliğinden sonra on iş günü içinde sigortalı işverene işe başlamak üzere başvurduğu takdirde, onuncu iş günün içinde bulunduğu ayı takip eden ay başından,
f) İdare mahkemesi kararlarına göre görevlerine iade edilen sigortalı ile ilgili olarak mahkeme kararının idareye tebliğ edildiği tarihi takip eden günden,
g) Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre sigortalı olanlar için yasal düzenleme veya Bakanlar Kurulu Kararı ile geriye dönük olarak ödenmesine karar verilen aylık, ücret veya tahsisata ait olmak kaydıyla tahakkuk ettirilecek primler ödeme gününü takip eden günden,
ğ) Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre sigortalı olanlardan görevden uzaklaştırılması veya görevine son verilmesine rağmen idarî tasarrufla ya da yargı kararı ile görevlerine iade edilenler için geriye dönük olarak ödenen aylık, ücret veya tahsisata ait tahakkuk ettirilecek primler ödemenin yapıldığı tarihi takip eden günden,
başlamak üzere Kurumca çıkarılacak tebliğde belirtilecek süreler içinde ödenirse yasal süresi içinde ödenmiş kabul edilir.
Aylık prim ve hizmet belgelerinin kuruma verilmesi ve primlerin ödenme süreleri hakkında Tebliğ ilgili açıklamalar:
ç) Bir aydan fazla istirahat alan sigortalılara Kurumca ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin yanı sıra istirahatlı bulunulan süre için işverenlerince toplu iş sözleşmesine dayanılarak ücret ödenmesi hâlinde, bu ücretlere ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin istirahat süresinin sona erdiği tarihi,
d) 4857 sayılı İş Kanununun 21 inci maddesine istinaden iş mahkemelerince veya özel hakem tarafından verilen kararların tebliğinden sonra, on iş günü içinde sigortalı, işe başlamak üzere işverene başvurduğu takdirde, iş mahkemeleri veya özel hakemlerce verilen karar uyarınca ödenmesine karar verilen ücretlere ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin kesinleşen mahkeme kararının sigortalıya tebliğ edildiği tarihi izleyen onuncu iş gününü,
e) İdare mahkemesi kararlarına göre görevlerine iade edilen sigortalı personele ödenmesine karar verilen ücretlere ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin kesinleşen mahkeme kararının idareye tebliğ edildiği tarihi,
f) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (b) bendi kapsamına giren ve 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılara enflasyon farkı veya başka ad altında geriye yönelik olarak yapılan ödemelere ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin, ödemenin yapıldığı tarihi,
g) Toplu iş sözleşmelerine tabi işyeri işverenlerince veya kamu idarelerince ya da yargı mercilerince verilen kararlara istinaden, hizmet akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenen ücret dışındaki ödemelere ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin (ücret dışındaki bu ödemeler hizmet akdinin devam ettiği en son ayın kazancına dahil edilecektir.) yukarıda belirtilen mercilerin kararlarının kesinleşme tarihlerini,
takip eden ay/dönemin, işyerinin özel nitelikte olması halinde 23 üne, resmi nitelikte olması halinde ise 7’sine kadar, Kuruma, e-Sigorta kanalıyla gönderilmesi veya kağıt ortamında verilmesi halinde de yasal süresi içinde verilmiş kabul edilecektir.
T-Sigortalıların tescil(Kuruma bildirimi) süresi:
4/1-a kapsamında sigortalı işçilerin Tescil bildirim süresi:
4/1-a kapsamında sigortalıların işe girmezden en az bir gün öncesinden kurum müdürlüğüne işverenleri tarafından işe giriş bildirgelerinin verilmesi ve taahhütlü olarak postaya verilmesi gerekmektedir. Bu yükümlülük, iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık kısa vadeli sigorta kollarının uygulanması gereken çıraklar, stajyer öğrenciler ile yüksek öğrenimde okuyan be zorunlu staja tabi öğrenciler işçinde geçerlidir. Öğrencilerin okuduğu okul yönetiminin bu işe giriş bildirgesini vermesi gerekmektedir.
Balıkçılık, inşaat ve ziraat iş kolunda kurulu işyeri işverenlerin çalıştırdıkları sigortalıları işe başladıkları günde de kuruma bildirmeleri mümkündür.
İlk defa işyeri bildirgesi verilerek tescili yapılan işyerlerinde çalışmaya başlayan sigortalıların(işçilerin) ise işyerinin faaliyete geçtiği 1. gün ile 30. gün ile arasındaki günlerde bildirilmesi halinde kanuni süresinde bildirim yapılmış sayılacak ve 5510 sayılı Kanunun 102.maddesine göre idari para cezası uygulanmayacaktır.(5510 Sayılı Kanunun 5754 sayılı Kanunla değişik 8.m)
Alt işverenler işyeri bildirgesi vererek ayrı bir tescil numarası almaları halinde alt işverenlerde işçi çalıştırmaya başladıkları ilk ayda işçi bildirimlerini 30 günlük süre içerisinde bildirebilecektir. Alt işveren dilekçe ve ekindeki hizmet sözleşmesi ile birlikte kuruma başvurarak, esas işverenliğin bağlı alt numara almak suretiyle tescil yaptırdığında, 30 günlük bildirim süresi kullanma hakkı bulunmamaktadır. Çünkü; alınan esas işin ya bir parçası, yada yardımcısı niteliğinde olup, bağımsız yeni bir işyeri kurulmamaktadır.
Sigortalarlında işe başlamalarından itibaren 1 ay içerisinde kendilerinin çalıştıklarını ilgili ek:3 sigortalı bildirim forma ile elden veya internet ortamında kuruma bildirilmesi gerekmektedir.(Sos.Sig İşlem Yönt:12.madde)
4/1-b Kapsamındaki Sigortalıların Bildirimi:
4/1-b kapsamında çalışan sigortalılar, genel olarak bildirimlerini bağımsız çalışmaya başladıkları günden başlayarak 15. günlük süre içerisinde Kurum Müdürlüğüne bildirmeleri gerekmektedir.
4/1-c Kapsamında Çalışanların bildirimi:
4/1-c kapsamında çalışan sigortalıların(devlet memurlarının) genel olarak göreve başladıkları günden başlamak üzere kurumlarınca 15 günlük sürede bildirilmesi gerekmektedir.
U- İşyerlerinin Tescil Bildirim Süresi:
Sigortalıların çalıştığı işyerlerinin en geç faaliyete başlanıldığı günde işyeri bildirgesinin ekleriyle birlikte(Kuruluş sözleşmesi, açma ruhsatı, ikametgah, imza sirküleri, Nüfus kimlik belgesi gibi) İlgili Sosyal Güvenlik Kurumu Müdürlüğüne ve 30 gün içerisinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bölge Müdürlüğüne bildirilerek tescilin yaptırılarak dosya numarasının alınması gerekmektedir. Bu bildirgede belirtilen işçi sayısı tahmini ve muhtemel işçi sayısını yansıtacağından, bu işçi sayısı, işçilerin tescilleri yönünden bağlayıcı olmamaktadır. Örn. İşyeri bildirgesinde 5 işçinin çalıştırılacağı belirtilmesine rağmen, Yeni kurulan İşyerinde 7 işçi çalıştırılmaya başlanmışsa, yahut, 4 işçi ile çalıştırılmaya başlanmışsa, işyerinde kuruluştan itibaren fiilen çalışmaya başlayan işçilerin 30 günlük sürede bildirimlerinin yapılması yeterlidir. Esas olan, yeni açılan işyerinde 30 günlük sürede işe başlamış olan tüm işçilerin 30 günlük sürede bildirilip bildirilmediğidir.(5510/11, İş.Yönt:29-31.madde)
İşlemler Yönetmeliği İşyeri Tescili ile ilgili 29.madde metni:
‘’İşyeri bildirgesi
MADDE 29 – (1) İşyerinde, Kanunun 4 üncü maddesi birinci fıkrasının (a) bendi ile (c) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran, böyle bir işyerini devir alan veya bu nitelikte işyeri kendisine intikal eden işveren, Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen sürelerde vermekle yükümlü olduğu örneği Ek-6 ve Ek-6-A’da bulunan işyeri bildirgesini düzenleyerek e-sigorta ile göndermek zorundadır.
(2) Aynı işverenin, birden fazla işyeri kurması veya devir alması yahut kendisine intikal etmesi hâlinde her işyeri için ayrı işyeri bildirgesi düzenlenir.
(3) Aynı ünite bölgesinde olmak ve yazılı olarak talep edilmek kaydıyla, devamlı mahiyette işlem gören veya görecek olan aynı işverene ait işyerlerinin, tehlike sınıflarının en yükseği veya tehlike sınıfları aynı olanlar gruplandırılmak suretiyle ünitelerce, farklı ünite bölgesinde olanların ise Genel Müdürlükçe tek dosyada veya birden fazla dosyada işlem görmesine izin verilebilir.
(4) Aynı işverenlere ait olup, aynı işkolunda bulunan birden fazla kara veya deniz yahut hava ulaştırma araçlarına tek sicil numarası verilir.
(5) Kanunun 90 ıncı maddesine göre ihale yoluyla yapılan işlerin konsorsiyum şeklinde üstlenilmesi hâlinde, konsorsiyumu oluşturan üstlenicilerin her birine müstakilen istihkak ödenmesi ve bu üstleniciler tarafından idareye ayrı ayrı teminat verilmiş olması kaydıyla üstlenicilerin her birine, verecekleri işyeri bildirgelerine istinaden Kurumca ayrı ayrı sicil numarası verilebilir. İhale konusu işin iş ortaklığı şeklinde üstlenilmesi durumunda ise, işyeri, iş ortaklığı adına ve tek işyeri sicil numarası verilerek tescil edilir.
(6) Şirketlerin kuruluş aşamasında sigortalı çalıştırmaya başlayacağı tarihi ve çalıştırılacak sigortalı sayısını ticaret sicil memurluklarına bildirmesi üzerine, ticaret sicil memurluklarınca ilgili üniteye gönderilecek bu bildirime istinaden, işyeri ünitece tescil edilir. Bu durumda şirketlerce ayrıca işyeri bildirgesi düzenlenmez.
(7) Esas işin ayrıntısı veya tamamlayıcısı niteliğinde olan ve sigortalıları birbirine karışmayan işlerin ayrı ve bağımsız olarak yürütüldüğü yerler de bağımsız işyeri sayılır.
(8) Tek ihale ile birden çok işin yapılması hâlinde istihkaklarının bir ödenmesi ve teminatlarının tek olması şartıyla, işe ilk başlanılan yeri çevresine alan ünitece tek sicil numarası verilebilir. Aynı anda birden fazla ünitede işe başlanılması hâlinde, hangi ünitede tek sicil numarası alınacağını işveren belirler. İlgisi bulunan ünitelere yazılı olarak bilgi verir.
(9) Aynı işveren tarafından yaptırılan ve birden fazla yapı ruhsatı bulunan özel bina inşaatı işyerlerinde, parsellerinin bitişik ya da yakın olması ve sigortalıların birbirine karışması şartıyla inşaatların tek sicil numarasında yürütülmesine ünitece izin verilebilir.
(10) Süresi içinde verilmeyip, sonradan verilen işyeri bildirgesi elden veya posta yoluyla Kuruma verilir. Adi posta veya kargo ile gönderilen veya Kuruma doğrudan verilen işyeri bildirgelerinde, bildirgenin Kurumun gelen evrak kayıtlarına intikal ettiği tarih; taahhütlü, iadeli taahhütlü veya acele posta servisi olarak gönderilenlerde ise postaya verildiği tarih bildirim tarihi olarak kabul edilir. Sonradan verilen işyeri bildirgelerinin e-sigorta ile kabul edilmesi hususunda Kurum yetkilidir.’’
Ü-Emekli Sandığı Hizmetlerinin İhyası:
5434 Sayılı Emekli Sandığı iştirakçisi olarak 5 ile 10 yıl arasında çalıştıktan sonra çeşitli nedenlerle ayrılan sigortalıların 5 yıl içerisinde emeklilik hakkı tanınan (506- ve 1479, 2925-1926 Kanunlara ve yurt dışında) bir işte çalışanlar, memuriyetten ayrılmalarından itibaren 5 yıl içinde emekli keseneklerini talep etmeleri halinde yatırılan emekli kesenekleri 5434/117 gereği zamanaşımına uğrayarak kurum lehine irat kayıt edilir ve çalışılan süre zaman aşımına uğrayarak ölür.
Bu durumdaki kişilerin daha sonra emeklilik hakkı tanınan bir işe girmelerin halinde eski 5434 sayılı Kanun kapsamında geçen sürelerini emeklilik talebinden 6 ay önceden kuruma talepte bulunarak emekli keseneklerini, faizsiz olarak yatırarak ihya etmeleri halinde mevcut hizmetleri 2829 sayılı Kanuna göre birleştirilir.(5434/87-88-102)
5-10 yıl hizmeti olanlardan emekli keseneğini alanların ise aldıkları paraları %5 fazlası ile ödemeleri (2003 yılına kadar) daha sonraki devre için kanuni faizi ile yatırmaları ile ihya işlemi yapılmış olur.
Hizmeti 5 yıldan az olanlar ile 10 Yıldan fazla olanlara emekli kesenekleri ödenmediğinden, bu kişilerin 6 ay önceden ihya talebinde bulunmaları. Daha doğrusu 2869 sayılı Hizmetlerin birleştirilmesi Kanunun 4.maddesine göre talepte bulunması ve talep tarihinde Kanunla kurulu bir sosyal güvenlik kurumuna prim yatırmaları yeterlidir. Ayrıca ihya(canlandırma) parası yatırmalarına gerek yoktur. Bu kişilerin birleştirilecek eski süreler 23.05.2002 itibariyle getirilen yaş tespitinde dikkate alınır.
İhya edilen süreler prim gün sayısı ve sigortalılık yönünden birleştirilir. 23.05.2002 tarihinden önce ihya işlemi yaptırılmamışsa, kademeli emeklilik yaşının hesabında dikkate alınmaz. Çünkü; 4447 sayılı Kanunun yeniden düzenlenerek kademeli emeklilik hükümlerinin uygulamaya konduğu 25.05.2002tarihi itibariyle, yok sayılan sürelerin yaş tespitinde dikkate alınması mümkün olmamaktadır.
Madde 102 - (Değişik: 23/2/1965 - 545/3 md.)
Sandıkta birikmiş emekli keseneklerini geri almış bulunanlarla, toptan
ödeme yapılmış olanlardan, 98 inci maddenin vazifeye alınmaya ait hükümleri
mahfuz kalmak üzere, emeklilik hakkı tanınan veya 130 uncu maddede gösterilen
vazifelere, belediye başkanlığına, illerin daimi komisyon üyeliklerine geçen-
lerden, aldıkları paraları, aldıkları tarihlerden itibaren ödiyecekleri tarihe kadar hesaplanacak % 5 faizi ile birlikte toptan Sandığa geri verirlerse;
Tayin veya seçilme tarihindeki yaşlarından, emeklilik hakkı tanınan vazi-
felerde evvelce geçen fiili hizmet müddetlerinin indirilmesinden sonra kalan
yaş sayısı 35 i geçenlerden, 14 üncü maddenin (e) fıkrası uyarınca tamamlayıcı kesenek alınmak şartiyle, Sandıkla ilgilendirilirler ve eski fiili ve itibari hizmet müddetleri yenilerine eklenir.(2)
Ancak;
-----------------------
(1) 5434 Sayılı Kanuna 7/2/1969 tarihli ve 1101 Sayılı Kanunun 2 nci maddesi
ile eklenen ve teselsülü sağlamak için numarası "Ek Madde 11" olarak
değiştirilen Ek 5 inci maddeye bakınız.
(2) 7/2/1969 tarihli ve 1101 Sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile 14 üncü madde-
nin (e) fıkrası kaldırılmıştır. 1/3/1969 tarihinden sonra göreve girenler
hakkında bu fıkranın uygulama yeri kalmamıştır.
a) İstekleri ile emekliye ayrılacak olanların bu paraları istek tarihle-
rinden en az 6 ay önce,
b) Kurumlarınca re'sen (Malüllük, yaş haddi dahil) emekliye ayrılacak
olanlarla ölenlerin, görevleri ile ilgilerinin kesildiği tarihlerden itibaren
en geç 6 ay içinde,
Kendileri veya dul yetimleri tarafından Sandığa ödenmiş olması şarttır.
Aldıkları paraları, yukarıdaki süreler içinde geri vermiyenler ile paraları zamanaşımına uğramış bulunanlar emeklilik hakkı tanınan bir vazifeye ilk defa alınmış sayılırlar.
Kesenek veya toptan ödemeleri zamanaşımına uğramış olanlardan, birinci
fıkrada yazılı vazifelere geçenler zamanaşımına uğrayan paralarını (Faizsiz
olarak) yukardaki süreler içerisinde toptan Sandığa geri verirlerse hakların-
da o fıkra hükümleri gereğince işlem yapılır.
Fiili hizmet müddetlerinin 5 yıldan az olması dolayısiyle 87 nci madde
gereğince emekli kesenekleri geri verilmemiş veya tahakkuk ettirilen keseneklerini veyahut toptan ödemeyi henüz almamış olanlar ile alma hakları zamanaşımına uğramamış bulunanlardan, birinci fıkrada yazılı vazifelere geçenler hakkında da paranın iadesi kaydı hariç olmak üzere sözü geçen fıkra hükümleri uygulanır.
--
Bu bülten Mahmut BAŞAR grup yöneticisi tarafından "PROFESYONEL DANIŞMANLAR BİRLİĞİ" grubu için yazıldı.
Gruba şuradan girebilirsiniz:
http://www.xing.com/net/pdb/
Bültenin aboneliğinden çıkmak için şurayı tıklayın:
http://www.xing.com/app/network?op=newsletterabo.unset&n...
- 20 Mar 2009, 3:33 pm
-
Şendağ Albayrak Group moderatorThe company name is only visible to registered members.Re: Grup bülteni: SOSYAL GÜVENLİK KURUMU 5510 sayılı yasa
Saygıdeğer bağlantı katılımcıları,
Saygıdeğer form üyeleri,
XİNG sitesinin ''Doğru,Güzel,Etkili Konuşanlar Grubu'' formunda yürütmekte olduğum moderatörlüğümü,sağlık sorunum nedeniyle (omuz ve kol ameliyatlarım ),içinizden bir arkadaşımıza devir etmek istiyorum.
Bu konudaki beklentilerimi ifade etmek isterim:Adından da anlaşılacağı gibi ''Doğru Güzel Etkili Konuşanlar Grubu'' formu,üyeler arasında hangi alanda sohbet edilirse edilsin;Türkçemizin ve İletişimimizin en hassas biçimiyle sergileneceği bir ortam olması amacıyla oluşturulmuştur.
Kısır çekişmelerin,alınganlıkların,kırgınlıkların,sitemlerin,küskünlüklerin ya da acımasız eleştirilerin önüne geçebilmek ve yanı sıra sıkıcı,uzun,çok çeşitli yazıların yığılmasını önlemek için de ,grup şimdiye dek tek moderatörle yürütülmüştür.
Moderatörlüğü benden devir alarak ,yürütmeyi arzu eden arkadaşların;özellikle Türkçe konusuna hakim,bilgi birikimi olan,iletişim alanında başarılı,çevresiyle ve yeni katılımcılarla barışık olabilecek,insanları olduğu gibi kabul edebilme ve eleştiriyi alma erdemliliğine sahip,sakin,sabırlı,sevecen olabilme özelliklerini belirten istek yazılarını benimle paylaşmalarını arzu ederim.
Bu yönleriyle kendilerini bu göreve hazır hisseden arkadaşlar,(mümkünse başka moderatörlük görevlerinin olmamasını tercih ederim) benimle (( sendagalbayrak@gmail.com )) adresinden yazışabilirler .
Gelen isteklerin en sağlıklı biçimde değerlendirilerek xing yönetiminin de onayıyla karar verileceğini ifade eder,hepinize sevgilerimi iletirim.
Şendağ Albayrak
Doğru Güzel EtkiliKonuşanlar Grubu Moderatörü
- 15 Apr 2009, 06:27 am
