Mali Müşavirler

Mali Müşavirler

Posts 1-6 of 6
  • User photo
    Emrah Arıcı
    The company name is only visible to registered members.
    02 Oct 2007, 11:05 pm
    STOPAJ
    ARKADASLAR
    STOPAJ UYGULAMALARI HAKKINDA MEVCUT EGITICI DOKUMANLARINIZ VAR ISE
    emraharici@hotmail.com adresine göndermenizi RİCA EDİYORUM
    İYİ ÇALIŞMALAR
  • User photo
    Feride Nihal Tunçsiper
    The company name is only visible to registered members.
    02 Oct 2007, 11:16 pm
    Ynt: STOPAJ
    istediğiniz tam olarak nedir ? çok kapsamlı bir konuda :(
  • User photo
    Emrah Arıcı
    The company name is only visible to registered members.
    02 Oct 2007, 11:21 pm
    Ynt: STOPAJ
    SAYIN Nihal Tunçsiper
    YABANCI FATURALARDA STOPAJ UYGULAMALARI
    HESAPLAMALARDAKI KRITERLER VE ORANLAR
    BUNUN ILE ILGILI DOKUMAN YADA KAYNAK
    ILGILENIZ ICIN TESEKKURLER
  • User photo
    Feride Nihal Tunçsiper
    The company name is only visible to registered members.
    02 Oct 2007, 11:38 pm
    Ynt: STOPAJ
    Yabancılar için stopaj sıfıra indirildi

    Yabancı yatırımcıların finansal araçlardan Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlara uygulanan stopajın
    sıfırlanmasını öngören kanun, Resmi Gazete'de yayımlandı.

    Yerli yatırımcıda ise bu oran yüzde 10'a inerken, Bakanlar
    Kuruluna artırıp azaltma konusunda yetki verildi.Yeni düzenleme öncesi, yerli-yabancı yatırımcılar için
    yüzde 15'lik stopaj uygulaması söz konusu idi.Kanuna göre, yurtdışı yerleşiklerin (yabancılar) finansal
    araçlardan, Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlara uygulanacak stopaj oranı sıfıra indirildi.

    Böylece

    bu yatırımcılara stopaj uygulanmayacağı için bunlar açısından beyanname verilmesi de söz konusu
    olmayacak.

    Stopaj sisteminin dışındaki ''Eurobondlarda'' bu uygulama aynen devam edecek. Ayrıca yurtdışında
    yerleşik yatırımcılar bakımından
    ''Eurobondların'' yurtiçinde yerleşik yatırımcılara satılmasından elde edilen kazançlar için beyanname
    verilmeyecek.

    YERLİ YATIRIMCIDA BAKANLAR KURULUNA YETKİ

    Yurtiçinde yerleşik yatırımcılar bakımından da, stopaj oranının düzenlenmesinde Bakanlar Kuruluna
    yetki verildi.

    Bu yetki çerçevesinde stopaj oranı yerli yatırımcıda, devlet iç borçlanma senetleri, özel sektör tarafından
    ihraç edilen borçlanma senetleri ile hisse senetlerinden elde edilen gelirler için yüzde 10 olarak
    uygulanacak.

    Bakanlar Kurulu, yatırım fonlarının katılma belgelerinin fona iade edilmesinden elde edilen kazançlar
    için fonun portföy yapısına göre, ayrı ayrı sıfıra kadar indirmeye veya yüzde 15'e kadar artırmaya yetkili
    olacak.

    Hisse senetlerindeki uygulamaya paralel, portföyünün en az yüzde 51'i İMKB'de işlem gören hisse
    senetlerinden oluşan fonların katılma belgelerinde, bir yıldan daha fazla süreyle elde tutulanlara stopaj
    uygulanmayacak.

    MEVDUAT VE REPODA YÜZDE 15'LİK STOPAJA DEVAM

    Bu arada mevduat ve repoda, eskiden olduğu gibi stopaj uygulaması yüzde 15 olarak devam edecek.
    Yatırım fonlarının repo gelirlerine ise
    stopaj uygulanmayacak.

    Gerçek kişiler hariç, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinden elde edilen kazançlar, 2006 yılı için
    stopaj kapsamı dışında bulunmakta iken, bu uygulama sürekli hale getirilecek.

    Kanunun, Hazine tarafından yurtdışında ihraç edilen menkul kıymetlerle ilgili hükümleri 1 Ekim
    2006'da, diğer hükümleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
  • User photo
    Feride Nihal Tunçsiper
    The company name is only visible to registered members.
    02 Oct 2007, 11:39 pm
    Ynt: STOPAJ
    Bu hafta yurtdışından gelecek hizmet faturaları konusunda başlıklar itibariyle hatırlatmalar yapacağım.

    1. Stopaj yapılacak mı?

    Yurtdışından alınacak danışmanlık vb. serbest meslek mahiyetindeki hizmetler kural olarak Türkiye de
    sorumlu sıfatıyla (SS) stopaj uygulamasına tabidir.

    Yurtdışına bu kabil ödemeleri yapanların bu ödemelerin brüt tutarları üzerinden KVK'nın 30. maddesi
    çerçevesinde BKK ile belirlenmiş oranlarda stopaj yapmaları ve ertesi ay muhtasar beyanname ile
    beyan etmeleri gerekmektedir.

    Ancak ödeme yapılan şirket Türkiye'nin Çifte Vergilemeyi Önleme Anlaşması (ÇVÖA) akdettiği (şu an
    64 anlaşma var) bir ülke mukimi ise, anlaşma şartları dikkate alınarak stopaj yapılmayabilir.

    Genel olarak anlaşmalarda,

    a. Hizmet yurtdışından Türkiye ye gelinmeksizin verilmişse stopaj yapılmayacağı,

    b. Hizmet Türkiye'ye de gelinerek yapılıyorsa bir yılda (veya bazı anlaşmalardaki ifade ile birbirini izleyen
    12 aylık dönemde) Türkiye de hizmet için geçen zamanların 183 günü aşması gerektiği ifade
    edilmektedir.

    Başlangıçta Mali İdare verdiği yazılı görüşlerde Türkiye'deki şirketlerin ÇVÖA'ları bir yana bırakarak,
    yurtdışındaki şirketlere bu türden ödemeler yaparken stopaj yapmaları gerektiğini, daha sonra
    yurtdışında mukim şirketin ikili anlaşma hükümlerine uygun durumda olduğunu belgeleyerek
    kendisinden kesilen tutarı iade alabileceğini belirtti.

    Daha sonra idare yine yazılı görüşlerinde eğer ödeme Türkiye'nin ÇVÖA'sı olan bir ülke mukimine
    yapılıyor ve baştan ÇVÇA'da belirtilen şartlara uyulacağı belli ise stopaj yapılmayabileceği noktasına
    geldi.

    Geçen sene verilen bir görüşte tekrar ilk verilen görüşteki gibi bir pozisyon alındığını gördük (Gelin de
    çift kollu müşavir olmayın).

    Uygulama eğer baştan ÇVÖA anlaşmasının şartları varsa stopaj yapmama şeklinde genellik
    kazanmış vaziyette. Ki biz de aşağıdaki konulara da dikkat edilmesi kaydıyla başlangıçta stopaj
    yapılmamasını tavsiye ediyoruz.

    2. Mukimlik belgesi almalı mıyım?

    Ödeme yaptığınız taraf ÇVÖA yapılan bir ülke mukimi olduğunu iddia ediyor ve anlaşma şartlarının
    varlığından hareketle stopaj yapmayacaksanız, karşı taraftan ilgili vergi idaresinden alınmış bir
    mukimlik belgesi isteyin. Bazen fatura adresleri yanıltıcı olabiliyor. Düşük vergili (Türkiye ile ÇVÖA'sı
    olmayan) ülkelerde kurulu kimi şirketler diğer ülkelerdeki irtibat adreslerini faturaları üzerine yazarak
    farklı algılamalara yol açabiliyorlar.

    3. Taahhüt belgesi almalı mıyım?

    Şayet yabancı şirket şirketinize veya başka şirketlere Türkiye'ye gelerek iş yapmadığı veya gelse bile bir
    yılda 183 günü aşmadığı, dolayısıyla ÇVÖA şartlarını taşıdığı ve kendisinden stopaj yapılmaması
    gerektiği iddiasında ise, stopaj uygulamayacağınız yabancı şirketten bu durumu teyit eden bir
    taahhütname almanızı tavsiye ederiz.

    Çünkü aksi bir tespitte vergi idaresi sizi sorumlu tutacaktır.

    Bu taahhütte her ne sebeple olursa olsun, yapılacak ödeme nedeniyle stopaja dönük bir sorun çıkarsa
    vergi, ceza ve faiziyle rücu edileceği, gerekli her türlü dökümanın yabancı şirketçe sağlanacağı
    belirtilmelidir.

    4. Stopajı brüt mü netten mi hesaplayacağız?

    Stopaj hesaplanması gerekiyor ve ödeme net tutar üzerinden yapılıyorsa, stopajın brütleştirme sonrası
    hesaplanması gerekmektedir.

    5. Anlaşmalarda nelere dikkat etmeliyiz?

    Yabancılar hizmet anlaşmalarında genel olarak, şayet yapılan ödeme vergiye tabi ise vergilerin
    Türkiye'de ödemeyi yapan şirketçe karşılanacağını belirtirler. Sözleşmelerdeki bu tür hükümlere karşı
    çıkın.

    Ödemeyi brüt olarak tarif ettirme gayreti içinde olun. Normalde Türkiye'de ödenen vergi diğer ülkede
    hesaplanan vergiden indirilebilmektedir.

    6. 183 gün hesabı nasıl yapılıyor?

    183 gün hesabı Mali İdare'nin verdiği bir kısım yazılı görüşlerde adam/gün hesabıyla yapılıyor. Diğer bir
    ifade ile bir günde yabancı şirketten Türkiye'de kaç kişi varsa hepsi ayrı ayrı gün hesabında dikkate
    alınıyor. İki kişi varsa iki gün sayılıyor.

    Bu görüşe katılabilmek mümkün değil. Tüzel kişilik tektir. Tüzel kişiliği temsilen kaç kişi Türkiye'ye
    gelirse gelsin hepsi aynı tek (tüzel) kişiyi temsil etmektedir.

    Sizin dışınızda aynı şirketin başka projeleri de varsa hepsi 183 gün hesabında dikkate alınmaktadır.

    Gelen gidenleri, tarihlerini, pasaport kopyalarını dosyalamakta fayda var.

    7. Fatura dışında ne gibi belgeler olmalı?

    Yurtdışından alınan hizmet, ilişkisiz şirketten ise sorun yok. Ancak ilişkili şirketlerden ise fatura yanında
    verilen hizmeti, hizmetin değerini ortaya koyacak her türlü belgenin muhafazası yararlı olacaktır.

    Rakam arttıkça belgeleme hacminin de artmasında fayda vardır.

    Her türlü yazışma, rapor, öneri, tenkit vb. her şeyi saklamak gerekir.

    8. KDV matrahı ne olacak?

    Stopajın matrahı (brüt tutar) aynı zamanda sorumlu sıfatıyla yapılacak KDV beyanının da matrahı
    olacaktır. SS, KDV, ÇVÖA olsun olmasın, stopaj yapılsın yapılmasın her halükarda uygulanacaktır.

    9. Örtülü sermaye ile ilişkisi nedir?

    Hizmetle ilgili de olsa şayet ilişkili şirketden aldığınız hizmetin bedelini ödemezseniz veya ticari
    teamüllerin ötesinde bu borcu taşırsanız, bu borcunuz örtülü sermaye hesabında dikkate alınabilir.
    Varsa kur farkları ve vade farkı/faiz vb. ilave ödemeler gider olarak dikkate alınamaz.

    10. Transfer fiyatlaması açısından ne yapmalı?

    Yurtdışından hizmet aldığınız şirket ilişkili şirketse transfer fiyatlaması (eski adı ile; nam-ı diğer örtülü
    kazanç dağıtımı) hükümlerinin de dikkate alınması gerekmektedir.

    Hizmetin bedelinin piyasa fiyatlarına uygun olduğunu ortaya koyabilecek her türlü belgenin muhafazası
    ve piyasaya uygunluğunun araştırılması ve alınan hizmetin varlığını ortaya koyacak belgelerin
    saklanması gerekmektedir.

    11. İşin gümrük boyutu ne olacak?

    Yurtdışından gelen fatura daha önce ithal edilen bir malla ilgili ve bu malın maliyetini artırıcı mahiyette
    ise, ithalat sırasında beyan edilip edilmediği, bu tutarın da ithalat değerinin tespitinde dahil edilip
    edilmediği sorgulanabilecektir.

    12. Ödeme serbest bölgeden yapılıyorsa ne olacak?

    Ödemenin serbest bölgeden yapılıyor olması stopaj yükümlülüğünü kaldırmamaktadır.

    13. Kur farkları (stopaj ve KDV için) ne olacak?

    Mali İdare verdiği bazı görüşlerde (ki aksi görüşler ve incelemelerde yapılan tenkitler de var/gelin de tek
    kollu kalın) ÇVÖA olan ülke mukimlerine yapılan ödemelerde kayıt ile ödeme dönemi arasında oluşan
    kur farkları için ayrıca SS stopaj beyan edilmeyeceğine ilişkin görüşler vermiştir. Bu konuda biz de aynı
    görüşte olmakla birlikte görüş alınarak işlem tesisini tavsiye ediyoruz.

    Ancak Mali İdare KDV konusunda herhalde SS KDV uygulanacağı görüşündedir.

    14. Ödeme ithalat veya ihracat komisyonu ise ne olacak?

    Yurtdışına ihracat komisyonu ödemesi yapılıyorsa SS KDV hesaplanması ve SS stopaj yapılması
    gerekmemektedir.

    15. Türkçe'ye tercüme gerekiyor mu?

    Yurtdışından gelen faturanın Türkçe'ye tercümesi gerekmiyor.

    Ancak incelemeler sırasında gerek görüldüğünde tercüme zorunluluğu doğabilecektir.

    16. Debit/credit note kabul edebilir miyiz?

    Alacaklandırma notu (credit note) sizin yurtdışına olan borcunuzu azaltması, ilave bir indirim almanız
    anlamına gelecektir.

    Mali İdare verdiği bir kısım yazılı görüşlerde credit note kabulünün mümkün olacağını ifade etmiştir.

    Borçlandırma notu (debit note) sizin yurtdışına olan borcunuzu artıran ilave fatura anlamına gelen bir
    belgedir. Şayet gerekli, faturada olması gereken tüm bilgileri taşıyorsa, yabancı bir ülkede Vergi Usul
    Kanunu'na uyma zorunluluğu getirilemeyeceğinden, kendi ülke mevzuatına uygun olarak düzenlenmiş
    bu tür belgelerin kabulü gerekmektedir.



    Kaynak: Dünya Gazetesi
  • User photo
    Feride Nihal Tunçsiper
    The company name is only visible to registered members.
    02 Oct 2007, 11:40 pm
    Ynt: STOPAJ
    Konu :HİZMET İTHALİNDE KDV VE STOPAJ SORUMLULUĞU UYGULAMASI İLE İLGİLİ
    AÇIKLAMALAR;

    1.MAL İTHALİ VE HİZMET İTHALİ :

    Bilindiği üzere Türkiye dışında mukim kişi ve kuruluşlardan;

    -Mal satın alınması veya
    -Hizmet temini
    mümkündür.

    1.1. Mal İthali :

    Yurtdışından mal satın alındığında, alıma konu mal Türkiye’ye getirilmekte ve ithal işlemine tabi
    olmaktadır. Mal ithali olarak tanımlanan bu işlemle ilgili gümrük vergisi, KDV ve diğer malî
    mükellefiyetler, gümrük beyannamesi düzenlenmek suretiyle ve gümrük mevzuatı uyarınca
    ödenmektedir. İthale konu malın maliyeti; alış bedelinin fiilî ithal tarihindeki YTL karşılığı, ayrıca
    ödenmişse nakliyesi (iç nakliye dahil), sigorta primi, KDV haricindeki gümrük vergileri vesair ithal
    masrafları toplamından ibaret olmakta, indirim hakkı varsa ithalde ödenen KDV indirilmektedir.

    Türkiye’ye mal satan yurtdışındaki ihracatçının bu ihracattan kazandığı para, Türkiye’de kazanılmış para
    sayılmadığı için Türkiye’de herhangi bir vergilendirmeye veya stopaja konu edilmemekte, ayrıca yurt
    dışından getirilen malın KDV sinin gümrük idaresine ödenmesi nedeniyle sorumlu sıfatıyla KDV
    ödenmesi de söz konusu olmamaktadır.

    1.2. Hizmet İthali :

    Türkiye’de mukim kişi ve kuruluşlar, yurtdışından mal ithal edebildikleri gibi hizmet de ithal edebilirler.

    Hizmet ithalinden maksat;

    -yurtdışında yerleşik kişi veya kuruluşun Türkiye’ye gelerek veya elemanlarını göndererek
    burada bir hizmeti icra etmesi veya

    -hizmet yurtdışında yapılmakla beraber, bu hizmetten Türkiye’de yararlanılmasıdır.

    Örnek vermek gerekirse, yurtdışından borç para alınması, yabancı firmalara nakliye yaptırılması,
    Türkiye’deki bir proje ile ilgili olarak yurtdışından mühendislik veya montaj hizmeti alınması,
    yurtdışından know-how, marka kullanım hakkı yahut sigorta, eğitim, sağlık, danışmanlık, haberleşme,
    yazılım hizmeti alınması, yurtdışında fason iş, tamir, bakım yaptırılması, mal veya personel kiralanması
    gibi hizmetlerden Türkiye’de yararlanılmışsa hizmet ithal edilmiş sayılmaktadır.

    Yurtdışında yerleşik kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, gümrükleme işlemine tabi olmayıp, hizmeti
    alan Türkiye mukimine

    - KDV sorumluluğu ve
    - Stopaj yapma gereği

    şeklinde, iki açıdan malî mükellefiyet getirebilmektedir.

    2.HİZMET İTHALİNDE KDV SORUMLULUĞU (KDV Kanunu Md:9) :

    KDV Kanunu’nun 9 uncu maddesi, yurtdışından hizmet ithal edildiğinde (Şayet bu hizmet KDV nin
    konusuna giriyorsa ve KDV den istisna edilmemişse), hizmeti ithal eden tarafından hizmet bedeli
    üzerinden KDV hesaplanmasını, bu KDV nin 2 no.lu KDV Beyannamesinde beyan edilip ödenmesini
    öngörmektedir.

    KDV sorumlusunun vergi mükellefi olması gerekmemekte, KDV ye tabi hizmet ithalini yapan kim
    olursa olsun, KDV sorumlusu konumuna gelmektedir.

    Hizmeti ithal edenin KDV indirim hakkı varsa, sorumlu sıfatıyla beyan edeceği bu KDV tutarını indirim
    konusu yapacaktır.

    ÖRNEK :

    Türkiye’de yapılacak özellikli bir binanın projesi bir Alman şirketine çizdirilmiştir. Proje çizimi
    Almanya’da yapılmış, çizilen proje ve Almanya’da düzenlenen faturası Türkiye’ye gönderilmiştir. Fatura
    tutarının 400.000 EURO, hizmet faturasının tebellüğ edildiği tarihteki EURO kurunun 1,5 YTL olduğunu
    varsayarsak yapılacak yevmiye maddesi şöyledir.


    .. /..


    258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR

    600.000 YTL
    258-1 …................. Binası İnşaatı
    191 İNDİRİLECEK KDV108.000 YTL

    320 SATICILAR HESABI 600.000 YTL
    320-1 Alman …… Firması (400.000 EURO)
    360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 108.000 YTL
    360-1 Sorumlu Sıfatıyla Ödenecek KDV

    .. /..


    NOT : Yukarıdaki örnekte Türkiye – Almanya vergi anlaşması stopajı önlemiştir. Vergi anlaşmalarının
    yurtdışından alınan hizmetlere ilişkin stopajı önleme veya oranını sınırlama etkisi aşağıda, ayrıca
    açıklanmıştır.


    Yurtdışından alınan hizmetlerde KDV sorumluluğu doğmaması için ;

    -Ya bu hizmet, KDV’nin konusuna girmeyen bir hizmet olmalıdır,

    -Ya bu hizmet, Türkiye’ye ithal edilmemiş (Türkiye’de icra edilmemiş ve Türkiye’de
    faydalanılmamış) bir hizmet olmalıdır,

    -Ya da, ithal edilen hizmet, KDV istisnasına konu bir hizmet olmalıdır.

    Yurtdışından alınan ve bu üç şartın sağlanamadığı tüm hizmetler, KDV sorumluluğu gerektirir. Hizmeti
    yapanın mukimi olduğu ülke ile Türkiye arasında vergi anlaşması bulunması, vergi anlaşmalarının
    KDV’yi kapsamaması sebebiyle, KDV sorumluluğunu etkilemez.

    Örneklerle ifade etmek gerekirse, bir şirketin iş için yurtdışına seyahate giden elemanının, gittiği
    ülkede otelde konaklaması, aldığı otel faturasının Türkiye’de gider kaydedilmesi olayında, hizmetin icra
    edildiği ve faydalanmanın gerçekleştiği yer yurtdışı olduğundan bu hizmet hem Türk KDV sinin konusu
    dışında kaldığı ve hem de bu hizmet ithal edilmediği için 2 no.lu Beyanname verilerek KDV
    sorumluluğunun yerine getirilmesini gerektirmez. Aynı şekilde, Türkiye’de üretilen mallara yurtdışında
    müşteri bulan bir yabancının yaptığı bu komisyonculuk hizmeti, yurtdışında cereyan ettiği ve
    faydalanma da orada gerçekleştiği için KDV ye tabi değildir ve KDV sorumluluğu gerektirmez.

    Türkiye’de inşa edilecek bir limanla ilgili kısmî müteahhitlik hizmetinin bir yabancı firmaya yaptırılması
    ve bu hizmete ilişkin faturanın yurtdışından gelmesi işlemi, KDV den istisna edilmiş hizmetlerin
    ithalinde KDV sorumluluğu gerekmediği olgusuna örnek olarak gösterilebilir. Böyle bir işlemde KDV
    sorumluluğu aranmaz. Çünkü KDV Kanunu’nun 13/e maddesi limanlar ve hava meydanlarının inşası,
    yenilenmesi ve genişletilmesi işleri ile ilgili olarak alınan müteahhitlik hizmetlerinin KDV den istisna
    edilmesini öngörmektedir. Yurtdışı bankalardan kredi alınması da bir tür hizmet ithalidir. Fakat bu
    krediler için ödenen faizler için de, istisna gerekçesiyle ve 46 no.lu KDV Genel Tebliği uyarınca KDV
    sorumluluğu aranmamaktadır. Aynı Tebliğ uyarınca, yurtdışında yaptırılan sigorta işlemlerine ilişkin
    prim ödemelerinde de KDV sorumluluğu söz konusu değildir. Keza bir yabancı nakliyat firmasının,
    Türkiye’ye mal getirmesi veya Türkiye’den mal götürmesi ve navlun bedelinin Türkiye’de gider
    yazılması olayı da hizmet ithali niteliği taşımakla beraber KDV Kanunu’nun 14 üncü maddesinde
    yurtdışında başlayıp Türkiye’de biten veya Türkiye’de başlayıp yurtdışında biten taşıma hizmetleri KDV
    den istisna edilmiş olduğundan, KDV sorumluluğu gerektirmemektedir.

    Yukarıdaki açıklamalarımıza göre, faydalanma Türkiye’de olmak ve KDV yi önleyen özel bir hüküm
    bulunmamak kaydıyla ;

    - Yurtdışından teknik hizmet, montaj hizmeti veya danışmanlık hizmeti alınması,

    - Yurtdışından gayrimaddî hak alınması veya kiralanması (know-how, marka vs.),

    - Yurtdışından kiralanmış menkulün (meselâ bir iş makinesinin) Türkiye’ye getirilip kullanılması,

    - Yurtdışından yazılım hizmeti alınması,

    - Yurtdışından tamir-bakım hizmeti alınması,

    - Bir yurtdışı firmanın personeli olan kişinin, geçici süreyle Türkiye’de görev yapması,

    gibi hizmetler KDV sorumluluğu gerektirmektedir.

    Bu sorumluluğa ilişkin KDV oranı o hizmet türünün tabi olduğu orandır. Mesela yurt dışındaki leasing
    şirketine ödenen finansal kira için KDV oranı % 1 dir. Normal kirada ise oran % 18 dir.


    3.HİZMET İTHALİNDE STOPAJ SORUMLULUĞU (GVK Md:94, KVK Md:24):

    Yurtdışında mukim kişi ve kuruluşların Türkiye’deki müşterilerine hizmet sunmak suretiyle kazandıkları
    paralar, hizmetin türüne göre, Türkiye’de gelir veya kurumlar vergisine tabi tutulabilmektedir.

    Bu vergileme genellikle stopaj yoluyla olmaktadır.

    Şayet hizmeti sunmak suretiyle Türkiye kaynaklı hasılat elde eden, gerçek kişi ise ve hizmet bedeli
    olarak yapılan ödeme GVK nun 94 üncü maddesi uyarınca stopaj gerektiriyorsa, hizmeti alan bu
    maddede yazılı stopaj sorumlularından biri ise, karşı ülke ile Türkiye arasında vergi anlaşması yoksa
    veya mevcut anlaşma bu stopajı önlemiyorsa, söz konusu madde kapsamında stopaj yapılacaktır.

    Hizmeti veren, bir kurum ise ve hizmet, niteliği itibariyle KVK nun 24 üncü maddesi kapsamında
    stopaja tabi ise, karşı ülkeyle vergi anlaşması yoksa veya mevcut vergi anlaşması stopajı
    engellemiyorsa, bu madde uyarınca stopaj yapılması gerekir.

    Buna göre ;

    Yurtdışında mukim kişi veya kuruluşlara yapılan,

    - Her nevi komisyon ödemeleri,
    - Yurtdışında yapılan ilan veya reklam bedeli ödemeleri,
    - Tamir veya bakım ücreti ödemeleri,
    - Yurtdışında gerçekleşen taşıma bedeli ödemeleri,
    - Sigorta primi ödemeleri,
    - Yurtdışında yaptırılan fason iş bedeli ödemeleri,
    - Gözetim ücreti ödemeleri,
    - Yurtdışı seyahatlerde ortaya çıkan ödemeler (otel, lokanta, ulaşım, haberleşme vs.),
    - Fuar katılım ücreti ödemeleri,
    - Uydu kirası ödemeleri,

    ile sair benzeri ödemeler, “ticarî” nitelikli olduklarından stopaj kapsamına girmemektedirler.

    Buna mukabil yurtdışından sağlanan;

    - Elemanların ücretleri (yabancı bir kuruluşun elemanının Türkiye’deki bir firmanın personeli
    veya yöneticisi olarak çalışması nedeniyle söz konusu yabancı kuruluşa yapılan ödeme “ücret”
    niteliğindedir ve KVK nun 24 üncü maddesi uyarınca stopaja tabidir.)

    - Mühendislik, montaj, danışmanlık, eğitim hizmeti, özel yazılım yaptırılması, tercüme
    yaptırılması gibi serbest meslek hizmeti niteliğindeki hizmet bedelleri,

    -Kiralama hizmeti karşılığında yapılan ödemeler (Finansal kira veya normal kira),

    - Borç verme, mevduat ve benzeri fonlamalar karşılığında ödenen faizler,

    - Telif, imtiyaz, ticaret ünvanı, marka, know-how ve benzeri gayrimaddi haklar için ödenen
    bedeller veya kiralar,

    gibi, GVK nun 94 veya KVK nun 24 üncü maddesi kapsamında bulunan ödemelerde, vergi
    anlaşmasında stopajı önleyen bir hüküm olmadığı sürece, gerekli oranlar üzerinden stopaj yapılması
    icap etmektedir.

    Hizmeti verecek olan yurtdışında mukim firmalar veya kişiler genellikle, alacakları ücretin net olmasını
    yani belli meblağdaki paranın kesinti yapılmaksızın kendilerini ödenmesini istemektedirler. Bu takdirde
    varsa KDV ve stopaj matrahını bulabilmek için yabancıya yapılan bu ödemenin, stopaj oranı dikkate
    alınarak brüte götürülmesi gerekmektedir. Brüte götürme işlemi ise, hizmet maliyetini yükseltmekte,
    buna mukabil ödenen stopajla ilgili belgeler hizmeti yapana gönderildiği takdirde bunun mahsuba
    konu edilmesi suretiyle hizmeti veren ek bir menfaat sağlamaktadır.

    ÖRNEK :

    Bir Türk işletmesi, İsviçre’de kurulu bir şirketin kadrosunda yer alan bir kişiyi genel müdür olarak
    istihdam etmek istemiştir. İsviçre firması, bu kişinin Türk şirketine tahsisi için yıllık 300.000 $ net ücret
    talep etmiştir. KVK’nun 24 ncü maddesine göre İsviçre şirketine yapılacak olan ücret mahiyetindeki bu
    ödeme %25 nispetinde stopaja tabi olduğundan, brüte götürme işlemi 300.000 ÷ (1 – 0,25) = 400.000
    $ şeklinde yapılacak, bu brüt üzerinden hesaplanacak 400.000 x 0,18 = 72.000 $ karşılığı YTL
    tutarındaki KDV sorumlu sıfatıyla ödenecek, yine bu brüt üzerinden 400.000 x 0,25 = 100.000 $ karşılığı
    YTL tutarındaki stopaj ayrı bir muhtasar beyanname ile beyan edilerek ödenecektir. Bu örnekte ücretin
    net olarak belirlenmesi hizmetin maliyetini 300.000 $’dan 400.000 $’a yükseltmiştir. 100.000 $ karşılığı
    YTL olarak ödeyen stopaj makbuzu Türkiye’deki İsviçre Konsolosluğu’na onaylatıldıktan sonra İsviçre
    firmasına gönderildiğinde, İsviçre firması, hesaplayacağı İsviçre kazanç vergisinden bu stopajı
    mahsup etmek suretiyle ek menfaat elde edecektir.

    Yurtdışından alınan stopaja tabi hizmet ithali bedeli tespit edilirken, yukarıdaki hususun göz önünde
    tutulmasında ve buna göre ücretin net mi brüt mü olacağının sözleşme aşamasında belirlenmesinde
    yarar vardır.


    4.VERGİ ANLAŞMALARININ STOPAJI ÖNLEYİCİ VEYA STOPAJ ORANINI DÜŞÜRÜCÜ
    OLABİLME ÖZELLİĞİ :

    Yukarıdaki bölümde, yurtdışında mukim kişi ve kuruluşlara ödenen ve prensip olarak stopaja tabi
    bulunan hizmet türleri hakkında kısaca bilgi verilmiştir.

    Hizmeti verenin mukimi bulunduğu ülke ile Türkiye arasında yapılmış ve yürürlüğe girmiş bir vergi
    anlaşması var ise, bu anlaşma hükümleri uyarınca ;

    - söz konusu stopajın hiç etkilenmemesi,
    - stopaj oranının düşmesi veya
    - stopajın tamamen ortadan kalkması

    durumları söz konusu olabilir.

    Bu nedenle, yurtdışında mukim kişi ve kuruluşlara yapılan stopaja tabi ödemelerde, hizmeti yapanın
    mukimi bulunduğu ülke ile Türkiye arasında vergi anlaşması olup olmadığı, anlaşma varsa söz
    konusu anlaşmanın ilgili hükmünün bu stopajı, oran düşürme veya ortadan kaldırma yönünde etkileyip
    etkilemediği incelenmesinde fayda vardır.


    Bilgilerinizi rica ederiz.

    Saygılarımızla,
    ERTÜRK
    YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK
    LTD. ŞTİ.
 
Sign up for free: